راه اندازی موتور سه فاز ستاره مثلث

راه اندازی موتور سه فاز ستاره مثلث

راه اندازی موتور سه فاز ستاره مثلث

راه اندازی موتور سه فاز ستاره مثلث یکی از پر کاربرد ترین و پر اهمیت ترین موتور های الکتریکی است. همانطور که خودتان می دانید موتور های الکتریکی در هنگام راه اندازی جریانی بسیار بالاتر از جریان نامی از شبکه می کشند که امکان دارد به مدار ها صدمه بزند. به همین دلیل برای راه اندازی موتور سه فاز روش های مختلفی وجود دارد تا از جریان راه اندازی تا حد امکان کم شود، برای مثل راه اندازی با استفاده از اینورتر، سافت استارتر، راه اندازی مستقیم و … که در این مطلب به مبحث راه انداز ستاره مثلث می پردازیم.

راه اندازی موتور سه فاز ستاره مثلث

راه انداز ستاره مثلث چیست؟

قبل از راه اندازی ستاره مثلث الزامی است عبارت ستاره مثلث را بدانید واژه ستاره مثلث به معنی یک سیستم سه فاز است که در آن سیم بندی از اتصال ستاره به “اتصال مثلث” تغییر می کند. راه اندازی به روش ستاره مثلث یکی از روش های پرکاربرد در راه اندازی موتور القایی سه فاز است. در این روش، موتور القایی ابتدا در حالت ستاره و در مدت مشخصی قرار می گیرد. بعد از اینکه موتور به سرعتی معادل ۸۰ درصد سرعت در بار نامی رسید، موتور به حالت مثلث می رود.

چرا از راه انداز ستاره مثلث برای موتور القایی سه فاز استفاده می شود ؟

از سوالات پر تکرار که در راه اندازی ستاره مثلث به وجود می آید، سوال چرا از راه انداز ستاره مثلث برای موتور القایی سه فاز استفاده می شود ؟ می باشد : راه اندازی به روش ستاره مثلث روشی برای راه اندازی گشتاور پایین در موتور است. جریان راه اندازی در موتور سه فاز به ۶ تا ۷ برابر بار نامی موتور می رسد. در راه انداز ستاره مثلث جریان راه اندازی موتور تا حد زیادی کاهش می یابد و از صدمات ناشی از جریان راه اندازی بالا به موتور و سیستم برق جلوگیری می کند. اما چطور این اتفاق می افتد. برای اینکه به نحوه عملکرد راه انداز ستاره مثلث بپردازیم باید اول مدار ستاره و مثلث و روابط آن ها را معرفی کنیم.

چرا از راه انداز ستاره مثلث برای موتور القایی سه فاز استفاده می شود ؟

فرمول های ستاره مثلث

در اتصال ستاره ولتاژ تغذیه یا ولتاژ خط ۳√ برابر ولتاژ فاز است. اما جریان خط و جریان فاز با هم برابرند. در اتصال مثلث ولتاژ خط با فاز برابر است اما جریان خط ۳√ برابر جریان فاز است. اگر امپدانس هسته را برابر Z در نظر بگیریم خواهیم دید که جریان فاز در اتصال ستاره ۳۳ درصد جریان فاز در اتصال مثلث است. در نتیجه با اتصال ستاره، موتور با جریان کمتری راه اندازی می شود و گشتاور راه اندازی موتور نیز کاهش می یابد.

نحوه سر بندی موتور ستاره مثلث

نحوه سر بندی موتور ستاره مثلث به این گونه است که روی همه موتورهای سه فاز یک جعبه ترمینال وجود دارد که شامل شش ترمینال است و با حروف و عدد مشخص می شوند. U1,V1,W1 و U2,V2,W2. ترمینال های U به فاز ۱، ترمینال های V به فاز ۲ و ترمینال های W به فاز سه متصل هستند.

در اتصال ستاره ترمینال های U2,W2 و V2 و در اتصال مثلث W1 به V2، ترمینال V1 به U2 و ترمینال U1 به W2 متصل می شود. در شکل زیر نحوه سربندی موتور ستاره مثلث را نشان می دهد. برای اینکه مدار از حالت ستاره به مثلث برود لازم است که اول تغذیه به طور کامل قطع شود، سیم بندی تغییر کند و دوباره تغذیه وصل شود که عملی نیست. به همین خاطر باید از راه انداز ستاره مثلث استفاده کرد. راه انداز ستاره مثلث با استفاده از سه کنتاکتور و یک تایمر به راحتی کار می کند. این مدار موتور را در حالت ستاره راه اندازی می کند تا جریان راه اندازی کاهش یابد، بعد از مدتی با فرمان تایمر مدار به حالت مثلث می رود.

تشخیص اتصال ستاره یا مثلث

تشخیص اتصال ستاره یا مثلث برای تشخیص اتصال ستاره یا مثلث یک راه ساده وجود دارد. کافی است به جعبه ترمینال موتور الکتریکی نگاه کنید و با دو تصویر زیر مقایسه کنید. اگر ترمینال های ورودی و خروجی رو به رو به هم متصل شده باشند، اتصال به صورت مثلث و اگر ترمینال های مجاور به هم وصل شده باشند سربندی موتور با اتصال ستاره است.

 

سربندی موتور اتصال ستاره ای
سربندی موتور اتصال ستاره ای
سربندی موتور-مثلث
سربندی-موتور-مثلث

مدار ستاره مثلث در موتور سه فاز

برای اینکه یک موتور سه فاز به شکل ستاره مثلث را راه اندازی کرد قبل  از هر چیزیی باید  تجهیزات مورد نیاز را درنظر گرفت. که تشکیل دهنده های آن به مراتب یک کنتاکتور اصلی، یک کنتاکتور مثلث، یک کنتاکتور ستاره و یک تایمر  می باشد که برای راه اندازی مدار ستاره مثلث نیاز است. بیایید نگاهی به کنتاکتور ستاره مثلث بیاندازیم.

کنتاکتور ستاره مثلث

کنتاکتور ستاره مثلث در واقع یک کلید مغناطیسی است که وظیفه کنترل و فرمان مدار را به عهده دارد که کارایی آن قطع و وصل کردن تغذیه مدار است. این کلید از دو هسته به شکل E یا U که یکی ثابت و آن دیگری متحرک است تشکیل شده که با یک فنر از هم دیگر جدا شده اند. در میان هسته ثابت، یک بوبین یا سیم پیچ قرار دارد. وقتی بوبین برقدار می شود، در هسته ثابت نیرو الکترومغناطیسی القا می شود با استفاده از خاصیت مغناطیسی، نیروی کششی فنر را خنثی می کند و هسته متحرک را به هسته ثابت نزدیک می شود و سبب می گردد که کنتاکت ها به یکدیگر متصل شوند.

کنتاکتور ستاره مثلث

شرکت فنی مهندسی نورآسا

پیج اینستاگرام شرکت نور آسا

    ارسال نظر

    Your email address will not be published. Required fields are marked*